به افرادی که به سینوزیت مزمن مبتلا هستند توصیه می‌شود که مایعات و مرکبات حاوی ویتامین C، میوه و سبزیجات بیشتری برای مقابله با عفونت‌های دستگاه تنفسی مصرف کنند.

معنی ساده‌ این بیماری آن است که سینوس‌های شما عفونی یا ملتهب شده‌اند، اما این فقط اندکی از درد و گرفتاری‌ای را که در این شرایط تحمل می‌کنید، نشان می‌دهد.

سینوزیت، به‌خصوص سینوزیت مزمن، از شایع‌ترین بیماری‌های دستگاه تنفسی در کل دنیاست.

با شروع فصل سرما دوباره سرماخوردگی بین مردم شایع می‌شود. دراین‌میان، یکی از بیشترین مشکلاتی که برای خیلی از افراد، به‌وجود می‌آید مشکل سینوزیت است که در برخی مواقع نیز با آلرژی اشتباه گرفته می‌شود.

التهاب سینوسهای پارانزال
که ممکن است به دلیل عفونت،آلرژی یا بیماری های خود ایمنی باشد.

*** سینوزیت یک بیماری شایع است***

طبقه بندی طبق مدت :

·حاد: کمتر از ۴ هفته (اغلب شایع است )

·تحت حاد :۴-۸ هفته

·مزمن:۸ هفته یا بیشتر

*** هر ۳ نوع سینوزیت علائم مشابه دارند در نتیجه افتراق بین آنها مشکل
است***

حا د

معمولاً به وسیلهٔ عفونت دستگاه تنفسی فوقانی مشخص میشود که معمولاً منشأ ویروسی‌ دارد.

اگر که عامل باکتریایی باعث سینوزیت باشد، این ۳باکتری در آن دخیل است:

۱-استرپتوکوک نومونیا ۲-هموفیلوس آنفلوانزا ۳-مورکسلا کاتارهالیس

***شایعترین باکتری ایجاد کنندهٔ سینوزیت،هموفیلوس آنفلوانزا است***

*** سینوزیت ویروسی‌ معمولاً ۷-۱۰ روز طول میکشد***

*** سینوزیت حاد از قارچ هم منشأ می‌گیرد که در بیماران دیابتی و آنهایی که سیستم ایمنی‌ ضعیفی دارند مثل ایدز یا بیماران پیوندی که از داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی استفاده میکنند،دیده میشود و میتواند تهدید کنندهٔ حیات باشد***

مزمن

طبق تعریف سینوزیتی مزمن است که بیش از ۳ ماه طول بکشد. که میتواند ناشی‌ از بیماریهای مختلف باشد که التهاب مزمن سینوس به عنوان یک علامت شایع است.

چطور می‌توان علایم سینوزیت را تشخیص داد و درمان مناسب برای آن چیست؟

دکتر ژانت سروش، متخصص عفونی، اطلاعات کاملی درباره نشانه‌ها، عوارض و روش‌های درمانی انواع سینوزیت را به‌طور کامل شرح می‌دهد.

سینوسهای مجاوربینی(paranasal sinuses): حفره های توخالی و پـر از هـوایی هستـنـد کـه در مـیان استخوانهای صورت و جمجمه قرار گرفته و با حفره بینی در ارتباط می بـاشنـد. در هـر طــرف صورت ۴ عدد سینوس وجود دارد که عبارتند از:

۱- سینوسهای فکی (maxillary sinuses):در زیر چشمها و در استخوان گونه واقع میباشند.

۲- سینوسهای پیشانی(frontal sinuses):در بالای چشمها و در استخوان پیشانی واقع میباشند.

۳-سینوسهای اتموئید و یا پرویزنی(ethmoid sinuses):بین چشمها و بینی و در استخوان پرویزنی واقع میباشند.

۴- سینوسهای شب پره ای(sphenoid sinuses):در پشت سینوس پرویزنی و چشمها و در مرکز استخوان جمجمه زیر غده هیپوفیز واقع میباشند.

              پیدایش و رشد سینوسها:

۱-سینوسهای پیشانی تا سن ۵-۱۰ سالگی وجود ندارند. این سینوسها از سن ۷ سالگی به بعد پدید می آیند.

۲-سینوسهای فکی و پرویزنی از بدو تولد وجود داشته و تا ۱۸ سالگی به رشد خود ادامه می دهند.

۳-سینوسهای شب پره ای در سنین بلوغ ظاهر می گردند.

 

‌کار سینوس‌ها در بدن چیست؟
سینوس‌ها در ناحیه فک و صورت قرار دارند و از بدو تولد نوزاد در بدن تشکیل می‌شوند. این اعضا، حوزه‌های توخالی هستند که قسمتی از صورت و جمجمه را اشغال می‌کنند و عملا کار فیزیولوژیکی زیادی در بدن انجام نمی‌دهند ولی اگر دچار التهاب، عفونت و ترشح غیرعادی شوند، علایمی ایجاد می‌کنند که به آن التهاب سینوس یا سینوزیت می‌گویند. باید بدانید که سینوس‌ها به خودی‌خود مشکلی برای سلامت بدن ایجاد نمی‌کنند و در عین حال، کار خاصی نیز انجام نمی‌دهند اما اگر به دلایلی این حفره‌ها دچار التهاب شوند به شکل سینوزیت ظاهر می‌شوند و در این صورت مشکلاتی را برای فرد به وجود می‌آورند.

معمولا سینوزیت از یک سرماخوردگی ویروسی معمولی شروع می‌شود که اغلب، التهابی که بر اثر این ویروس در مخاط سینوس ایجاد می‌شود، خودبه‌خود و بعد از گذشت چندروز بهبود پیدا می‌کند و احتیاجی به آنتی‌بیوتیک یا درمان‌های دیگر نیست. ولی گاهی اوقات به دنبال سرماخوردگی ویروسی، علایم سینوزیت ادامه پیدا می‌کند و بیش از یک هفته یا ۱۰روز هم ادامه پیدا می‌کند.

وظایف سینوسها:

۱-سبک شدن استخوان جمجمه و استخوانهای صورت.

۲-افزایش رزونانس (تشدید) صدای انسان.

۳-ایجاد یک بافر (ضربه گیر) در برابر ضربات وارده به سر و صورت.

۴-مرطوب و گرم کردن هوای تنفسی.

۵-تصفیه هوای تنفسی.

۶-عایق بندی ساختارهای حساس از قبیل ریشه دندانها و چشمها در برابر نوسانات سریع دمایی حفره بینی.

نکته:سینوسهای مجاور بینی توسط سوراخهای ریزی بنام(ostium/ostia) به حفره بینی مرتبط می باشند. توسط این روزنه ها(مجاری) تبادل هوایی صورت گرفته و ترشحات سینوسها تخلیه میگردد.

نکته:موکوس(mucus) یک ترشح لغزنده مخاطی است. موکوس یک کلوئید چسبناک و غلیظ که حاوی آنزیمهای آنتی باکتریال نظیر لیزوزیم و پادتنها (ایمنوگلوبینها) است. موکوس بطور طبیعی سفید و یا بی رنگ است. وظایف موکوس در سیستم تنفسی عبارت است از: مقابله با عوامل میکروبی و محافظت از ششها با به دام انداختن ذرات خارجی که همراه با هوای تنفسی وارد بینی میگردند.

نکته:بطور طبیعی مخاط سینوسها و بینی از مژکهای میکروسکوپی موسوم به سیلیا (cilia) پوشیده شده است. این مژکهای ضرباندار با حرکات ریتمیک به سمت عقب و جلو به مانند یک جاروب میکروسکوپی موکوس، میکروبها، ذرات محرک، گردو غبار و مواد حساسیت زا را به دام انداخته و به سمت سوراخهای بینی و یا پشت حلق و معده می رانند.

نکته: آب و هوای سرد باعث میگردد فعالیت مژک های مخاط بینی و سینوسها کاهش یافته و یا کاملا متوقف گردند. این امر باعث آبریزش بینی میشود. همچنین موکوس در هوای سرد غلیظ ترمیشود، از اینرو هنگامی که شما از هوای آزاد به داخل منزل می آیید، موکوس رقیق تر شده و مجددا دچار آبریزش بینی میگردید.

نکته:استعمال سیگار و آلودگی هوا میتوانند حرکات مژکها را مختل و یا متوقف سازند.

نکته: به هر علت که مخاط سینوسها ملتهب شود، سبب مسدود شدن منافذ (راه های ارتباطی) میان سینوسها و بینی میگردد. احتباس هوا، موکوس و چرک باعث ایجاد فشار به دیواره سینوسها میگردد. همچنین وقتی هوا نمیتواند وارد سینوسها شود، خلاء ایجاد شده ایجاد درد خواهد کرد. انسداد راههای ارتباطی موکوس (ترشحات سینوسها) را به یک محیط مستعد برای رشد میکروبها تبدیل میکند.

  

طبق محل، چندین جفت سینوس پارا نزال وجود دارد :

۱- سینوس فرونتال    

۲- سینوس اتموئید

۳-سینوس ماگزیلاری

۴-سینوس اسفنوئید

*سینوس اتموئید خود به چند سینوس تقسیم میشوند*

 ·ماگزیلاری: فک بالا ==> درد یا فشار در فک بالا (گونه) مثل دندان درد، سر درد

·فرونتال: پیشانی ==> درد یا فشار در سینوس فرونتال(واقع شده در بالای چشمها ==> سر درد

·اسفنوئید ==> درد یا فشار در پشت چشم اما اغلب اشاره به راس یا بالای سر دارد

**تئوری های اخیر حاکی‌ از همراهی سینوزیت با بیماریهای درگیر کننده راههای هوایی مثل آسم و همراهی با علائمی‌ چون سرفه است**

 
‌علایم و نشانه‌های بیماری سینوزیت چیست؟
از علایم بیماری سینوزیت می‌توان به ترشح بینی اشاره کرد که از حالت شفاف به صورت چرکی، زرد یا سبزرنگ تبدیل می‌شود. معمولا بیماران از سردردهای مزمن شکایت می‌کنند به خصوص وقتی سرشان را به سمت جلو یا پایین حرکت می‌دهند احساس پری یا سنگینی در این ناحیه می‌کنند. از آنجایی که ترشحاتی که از سینوس در پشت حلق جمع می‌شود هنگام دراز کشیدن فرد آن را بیشتر تحریک می‌کند. بنابراین، بیمار دچار سرفه‌های مداوم در طول شب یا زمان خوابیدن می‌شود که هنگام دراز کشیدن این حالت شدت پیدا می‌کند.

 ممکن است در مراحل حاد سینوزیت، بیمار دچار تب شود ولی اگر مدت، بیماری از دو یا سه هفته بیشتر شود به آن سینوزیت مزمن اطلاق می‌شود و معمولا در این نوع سینوزیت، دیگر ابتلا به تب وجود ندارد. علایم بیماران در سینوزیت مزمن نیز شبیه بیماران مبتلا به نوع حاد آن است. بیماران مبتلا به سینوزیت مزمن نیز از ترشحات غلیظ چرکی از بینی، پشت حلق، سرفه‌های مزمن به خصوص در حالت دراز کشیدن و سردردها و سنگینی صورت شکایت می‌کنند. در اینجا روی این مساله تاکید می‌کنم که برخلاف تصور عامه مردم که اغلب فکر می‌کنند که سردرد در ناحیه پیشانی، ناشی از سینوزیت است باید بگویم که سردردها می‌توانند علل مختلفی داشته باشد و صرفا هر سردرد یا احتقان بینی، ناشی از سینوزیت نیست.

اگر فردی دچار سردردهای مزمن و آزاردهنده می‌شود، حتما باید با پزشک متخصص مغز و اعصاب مشورت کند تا علل دیگر نیز مورد بررسی قرار گیرد. بیماران به هیچ‌عنوان نباید بدون تجویز پزشک به طور خودسرانه برای سینوزیت خود آنتی‌بیوتیک مصرف کنند، چون باعث وخیم‌تر شدن وضعیت و عوارض دیگر می‌شود.

علایم سینوزیت:

۱-احساس درد و یا فشار در پیشانی، گیجگاه ها، گونه ها، بینی، پشت و یا دور چشم ها.
۲-تنفس از راه بینی دشوار میشود.
۳-تخلیه ترشحات غلیظ، زرد و یا سبز رنگ از بینی و یا پشت حلق.
۴-کاهش حس بویایی و چشایی.
۵-گرفتگی و احتقان بینی، آبریزش بینی.
۶-درد در فک فوقانی و یا دندانهای آرواره بالا.
۷-سر درد هنگام برخاستن از خواب که با خم شدن به طرف جلو بدتر میشود.
۸-بوی بد دهان.
۹-گوش درد-احساس گرفتگی گوشها.
۱۰-خستگی.
۱۱-سرفه (در هنگام شب تشدید میشود)، گلو درد.
۱۲-حالت تهوع و استفراغ.
۱۳-علایم سرماخوردگی ای که به درمان پاسخ نمیدهند.
۱۴-درد و تورم در ناحیه صورت.
۱۵-احساس سنگین بودن سر.

 

علایم سینوزیت های خاص:

۱-سینوزیت فکی: درد در فک بالا و دندانهای فک فوقانی-گونه ها حساس به لمس می شوند.

۲-سینوزیت پیشانی: لمس و فشار اندک به پیشانی ایجاد درد میکند.چشم ها حساس به نور میشوند.

۳-سینوزیت شب پره ای: گوش درد، گردن درد، درد در عمق سر.

۴-سینوزیت پرویزنی: تورم پلک ها و درد در ناحیه بین بینی و چشمها-حساسیت به لمس در دو طرف بینی-از دست رفتن حس بویایی .

تشخیص:

·علائم کمتر از ۱۰ روز: ویروسی‌

·عوارض بیشتر از ۱۰ روز: باکتریایی

·سیتی اسکن از سینوس نشان دهنده این است که آیا سینوزیت حاد هست یا نه

 ·سیتی اسکن برای تأیید تشخیص اینکه آیا مزمن است یا نه به تنهایی کافی‌ نیست، برای تأیید تشخیص اینکه مزمن است یا نه ،اندوسکوپی بینی‌،سیتی اسکن ونشانه های بالینی نیاز است

 
‌علل بروز سینوزیت چیست؟
اولین علتی که منجر به عفونت یا التهاب سینوس می‌شود، عفونت‌های ویروسی است که به دنبال اثراتی که ویروس روی مخاط سینوس می‌گذارد آن را مستعد به التهاب و سینوزیت می‌کند و در این حالت سینوزیت چرکی اتفاق می‌افتد. اغلب سینوزیت‌ها ویروسی هستند و باکتریال نیستند، ولی ممکن است به دنبال سینوزیت ویروسی، عفونت باکتریال نیز اضافه شود که در آن صورت عفونت باکتریال ثانویه خواهیم داشت. ۳۰ تا ۵۰درصد سینوزیت‌های حاد باکتریال هستند و بقیه به صورت ویروسی و خودبه‌خود محدودشونده هستند و معمولا احتیاجی به درمان ندارند. برخی از عادت‌ها منجر به انسداد مجرای تنفسی بینی یا سینوس می‌شوند که از مهم‌ترین آنها آلرژی‌ها هستند.

کسانی که به آلرژی درازمدت و حتی آسم مبتلا هستند به دلیل مخاط ملتهب و انسداد نسبی که در مجرای سینوس آنها وجود دارد مستعد این هستند که به‌طور مکرر دچار سینوزیت چرکی شوند. گاهی اوقات همین آلرژی و آسم منجر به تشکیل شدن پولیپ‌های بینی می‌شوند که در نتیجه روی مخاط بینی برجستگی‌هایی را ایجاد می‌کنند و مجرای سینوس‌ها را باریک یا مسدود می‌کند. بنابراین، ترشحات سینوس به راحتی تخلیه نمی‌شود و از علت‌های مهم سینوزیت‌های مکرر است. افرادی که در فصل زمستان و حتی فصل‌های دیگر دچار سینوزیت‌های چرکی می‌شوند حتما باید از نظر زمینه آلرژی و پولیپ‌های بینی مورد بررسی قرار گیرند.

انحراف تیغه یا سپتوم بینی، می‌تواند یکی دیگر از علل بروز سینوزیت باشد. انحراف تیغه بینی باعث می‌شود تا ترشحات سینوس، نتوانند به راحتی تخلیه شوند. در نتیجه، سینوزیت‌های چرکی مکرر اتفاق می‌افتد. کسانی که دچار انحراف بینی شدید هستند، سینوزیت‌های چرکی به صورت پشت‌سرهم اتفاق می‌افتد. بنابراین بیمار باید این عیب آناتومی را با مراجعه به پزشک و درمان به موقع رفع کند در غیر این صورت سینوزیت‌های عفونی به طور مکرر برای بیمار اتفاق می‌افتد.

اینکه فکر کنید کسی که دچار سرماخوردگی ویروسی می‌شود باید حتما از آنتی‌بیوتیک استفاده کند تا به سینوزیت چرکی مبتلا نشود، تصور اشتباهی است چون لزوما هر فردی که دچار سرماخوردگی ویروسی می‌شود بعدا به سینوزیت چرکی مبتلا نمی‌شود. اغلب سینوزیت‌هایی که با علایمی مانند سردرد، گرفتگی بینی، خلط پشت حلق و سرفه‌های شبانه، خود را نشان می‌دهند به دلیل التهاب مخاط ویروسی هستند و نیاز به درمان از طریق آنتی‌بیوتیک ندارند، فقط زمانی که پزشک معالج تشخیص دهد عفونت ویروسی دوره‌اش تمام شده و علایم بیش از حد معمول ادامه پیدا کرده و منجر به سینوزیت چرکی باکتریال شده است آنتی‌بیوتیک تجویز می‌شود تا عفونت سینوزیت چرکی برطرف شود. ولی مصرف آنتی‌بیوتیک به عنوان پیشگیری از سینوزیت چرکی کار کاملا نادرستی است.

 تحریک‌های شیمیایی و آلودگی هوا نیز می‌توانند از دیگر علت‌های بروز سینوزیت باشند. برخی افراد که برحسب شغل‌شان با موادشیمیایی سروکار دارند یا در محیط‌هایی که آلودگی هوا شایع است زندگی می‌کند با تحریک دایمی مخاط، علایمی شبیه سینوزیت پیدا می‌کنند و دچار پولیپ‌های بینی می‌شوند که در نتیجه آن سینوزیت مکرر برای آنها اتفاق می‌افتد. به این نکته هم اشاره کنم که لزوما علت سینوزیت، ویروس و باکتری نیست و گاهی اوقات علت آن می‌تواند قارچ نیز باشد به خصوص کسانی که زمینه آسم و آلرژی دارند سینوزیت می‌تواند علت قارچی داشته باشد که باز هم باید تحت معالجه پزشک متخصص قرار گیرد و درمان خاص برای این نوع سینوزیت را انجام دهند.  migna.ir

 بعبارتی دیگر عوامل ایجاد کننده سینوزیت اینها هستند:

۱-آلرژی ها: با متورم و مسدود ساختن راههای ارتباطی و دهانه سینوسها و جلوگیری از تخلیه سینوسها. حساسیت میتواند به گرده گیاهان، مایت ها، شوره سر حیوانات، کپک ها، گرد و غبار و یا غذاها باشد.

۲-عفونتهای ویروسی:آنفلوآنزا و سرماخوردگی باعث التهاب مخاط سینوسها و تورم آنها شده و با افزایش ترشح موکوس موجب انسداد روزنه ها می شوند. در ۳ درصد بالغین و ۲۰ درصد کودکان، سرماخوردگی به عفونت باکتریایی ثانویه و سینوزیت خواهد انجامید.

۳-عفونت های باکتریایی: باکتریهایی که بطور طبیعی در مجاری تنفسی فوقانی بسر میبرند وقنی سیستم ایمنی بدن تضعیف شده و یا تخلیه سینوسها بدرستی صورت نمیگیرد، باکتریهای محبوس شده تکثیر یافته و ایجاد عفونت میکنند.

۴-پولیپ های بینی: پولیپ رشد خوش خیم بافت مخاطی بینی است. پولیپ بینی در افراد مبتلا به آلرژی و آسم شایع میباشد. پولیپ ها میتوانند دهانه سینوسها را مسدود سازند.

۵-عفونتهای قارچی:عمدتاً به علت تضعیف سیستم ایمنی بدن پدید می آیند. عفونتهای قارچی بیشتر در افراد مبتلا به آسم مشاهده شده و بیشتر سینوسهای فکی را درگیر می کنند.

۶-ناهنجاریهای ساختار بینی: انحراف تیغه بینی و بزرگ بودن شاخک های بینی میتوانند منافذ سینوسها را مسدود سازد.migna.ir

7-آلودگی هوا: هوای آلوده معمولاً از ذرات مولکولی بزرگ تشکیل یافته اند که در مخاط گیر افتاده و ممکن است واکنش آلرژیک و التهاب مخاط را سبب گردند.

۸-شنا کردن:شنا کردن در آب حاوی کلر باعث میشود مژک های مخاط بینی و سینوسها تضعیف شده و تخلیه ترشحات به خوبی صورت نگیرد. همچنین کلر باعث التهاب مخاط بینی میشود و فرد را مستعد عفونت باکتریایی میکند.

۹-سیگار کشیدن: دود سیگار حرکت  طبیعی مژک ها را کند و یا متوقف میسازد.تجمع موکوس نیز ایجاد عفونت و ترشح پشت حلق میکند.

۱۰-اختلالات ضعف ایمنی بدن نظیر بیماریهای ایدز و فیبروز سیستیک.

۱۱-عفونت دندانها: انتشار عفونت دندانهای آسیای فک بالا نیز میتواند باعث سینوزیت فکی گردد.

 

‌از چه روش‌هایی برای درمان سینوزیت استفاده می‌شود؟
همان‌طور که گفتم به هیچ‌وجه درمان پیشگیری از طریق مصرف آنتی‌بیوتیک پیشنهاد نمی‌شود اما کسانی که زیاد به سرماخوردگی ویروسی مبتلا هستند و استعداد بیشتری برای ابتلا به سینوزیت دارند باید بیماری زمینه‌ای آناتومی که منجر به انسداد مجاری تنفسی شده را برطرف کنند. یعنی اگر فرد به انحراف بینی دچار است باید با عمل جراحی اصلاح شود و اگر به آلرژی مبتلا است آن را درمان کند تا سینوزیت‌ به‌طور مکرر اتفاق نیفتد. اگر بتوانیم این عیب آناتومی را برطرف کنیم، فرد اگر دچار عفونت سرماخوردگی معمولی ویروسی شود می‌تواند با شست‌وشوی مکرر با محلول‌های سرم فیزیولوژیکی که در داروخانه‌ها در دسترس است یا آب‌نمک استریلی که خودمان می‌توانیم در منزل تهیه کنیم و بتوانیم از تجمع میکروب در حفره‌های سینوس جلوگیری کنیم. migna.ir

 در نتیجه احتمال ابتلا به سینوزیت چرکی را کمی کاهش دهیم. برای کسانی که تشخیص داده می‌شود که به سینوزیت چرکی مبتلا هستند، انواع آنتی‌بیوتیک‌ها در دسترس است. آموکسی‌سیلین، آمپی‌سیلین، کوآموکسی‌کلاو و داروهای جدیدتری که در بازار موجود است مانند آزیترومایسین را می‌توان برای درمان سینوزیت استفاده کرد. گاهی اوقات درمان این بیماری مشکل می‌شود و فرد به صورت مزمن دچار علایم می‌شود که در این مواقع، حتما باید با نظر متخصص از ترکیب چند آنتی‌بیوتیک استفاده شود، چنین بیماری حداقل دو هفته طول می‌کشد به این دلیل آنتی‌بیوتیک باید حفره‌ای پوشیده پیدا کند که این عمل کمی مشکل انجام می‌شود در نتیجه به درمان آنتی‌بیوتیکی طولانی‌مدت احتیاج است.

 در بعضی از سینوزیت‌های مزمن که فرد بیشتر از سه تا چهار هفته علایم آن را دارد در صورت التهاب شدید و ضخامت مخاط سینوس نیاز به دخالت جراحی است. البته عمل جراحی به این معنا نیست که حتما سینوس‌ها باید باز شوند و شخص حتما به اتاق عمل برود، امروزه با تکنولوژی‌هایی که در عمل پزشکی موجود است از طریق وسیله‌ای به نام سینوسکوب و یا آندوسکوپی بینی لوله‌های ظریفی را وارد مجاری بینی و سینوس می‌کنند و مخاط ملتهب و ضخیم‌شده سینوس را می‌تراشند و آن را برمی‌دارند. شخصی که به سینوزیت مزمن دچار شده برای درمان، احتیاج به دخالت آندوسکوپی و جراحی نیز پیدا می‌کند و ممکن است به تنهایی با درمان آنتی‌بیوتیکی بهبود پیدا نکند.

درمان سینوزیت

- وقتی هدف از درمان باز کردن راه ارتباطی بین سینوس و حفره بینی است، استفاده از ضد احتقان‌های موضعی یا عمومی می‌تواند کمک‌کننده باشد.

- ممکن است بسته شدن راه ارتباطی، بر اثر آلرژی باشد که در این مواقع استفاده از داروهای ضدآلرژی مناسب است.

- زمانی که نشانه‌هایی از عفونت سینوس‌ها وجود دارد باید از آنتی‌بیوتیک‌ها استفاده کرد.

- در بسیاری از موارد سینوزیت حاد که نشانه‌ای از عفونت مثل تب، ترشحات بد رنگ و درد شدید وجود ندارد، می‌توان با استفاده از ۱۰ مورد زیر، سینوزیت را بهبود بخشید:

۱- بخور: تنفس هوای مرطوب و گرم باعث کاهش تورم منافذ سینوس‌ها خواهد شد. برای این کار روزی سه بار سر خود را روی ظرف آب جوش بگیرید و در حالی که حوله‌ای روی سرتان انداخته اید، به مدت ۱۵ دقیقه هوای گرم و مرطوب را استنشاق کنید، یا با استفاده از دستگاه بخور، هوای اتاق را مرطوب نگه دارید.

دقت داشته باشید هفته‌ای یک بار برای جلوگیری از رشد قارچ و کپک روی دستگاه بخور، آن را با مواد سفید کننده خانگی تمیز کنید.

۲- دوش آب گرم: آب گرم با افزایش جریان خون در سینوس‌ها، اثرات ضد احتقانی (ضدگرفتگی) خواهد داشت.

۳- تنفس در هوای تمیز: از افراد سیگاری دوری کنید. در فصل گرده افشانی، در و پنجره‌ها را ببندید و کمتر بیرون بروید تا دچار حساسیت نشوید.

۴- رطوبت بینی: روزانه چند نوبت بینی خود را با آب نمک بشویید، زیرا آب نمک با اثرات ضد التهابی، تورم منافذ سینوس‌ها را کم می‌کند.

۵- افزایش نوشیدن آب : روزانه ۶ تا ۸ لیوان آب بنوشید تا ترشحات بدن و سینوس‌ها رقیق شوند.

۶- ورزش: نرمش روزانه به مدت ۲۰ دقیقه، باعث افزایش جریان خون در بدن و سینوس‌ها می‌شود و از تورم منافذ آنها می‌کاهد.

۷- تغییر وضعیت خواب: با گذاشتن دو یا سه بالش زیر سر به هنگام خواب و بالا قرار گرفتن سر نسبت به تنه، محتویات سینوس‌ها راحت‌تر تخلیه می‌شوند. خوابیدن بیش از حد به این دلیل که بدن در حالت افقی قرار دارد، گرفتاری سینوس را بیشتر می‌کند.

۸- عدم مصرف مواد محرک: شکلات و تنقلات ، گرفتاری سینوس‌ها را بیشتر می‌کند.

۹- کاهش مصرف مواد لبنی: مواد لبنی در حد مفید آن مصرف شوند، نه بیشتر.

۱۰- کنترل داروهای مصرفی: برخی از داروهای استروژن‌دار و ضدفشارخون، می‌توانند با تورم مخاط بینی مانع تخلیه ترشحات سینوس‌ها شوند.

 

درمان گیاهی سینوزیت

- دم کرده کاسنی که از مخلوط یک قاشق چایخوری پودر ریشه کاسنی در یک فنجان آب جوشیده تهیه می‌شود.

- بخور گیاه بابونه

- بخور اوکالیپتوس

جراحی سینوزیت

معمولا ۲۰ درصد موارد سینوزیت با درمان‌های طبی رایج بهبود پیدا نمی‌کنند، یا گاهی وجود پولیپ یا انحراف در تیغه بینی، سبب انسداد راه ارتباطی می‌شود که در این موارد نیاز به جراحی است.

 ۱- یکی از روش‌های موجود، جراحی تحت بیهوشی با استفاده از اندوسکوپ و لیزر سرد است.

 ۲- Balloon sinuplasty روشی جدیدتر است. در این روش، بعد از قرار دادن یک کاتتر کوچک راهنما درون بینی، زیر دید اندوسکوپی، یک سیم هدایت کوچک وارد سینوس می‌شود. سپس بالن متسع می‌شود و به آرامی دیواره‌های مجرا را متسع می‌کند. خونریزی در این روش بسیار کم است و اکثر بیماران پس از ۱ تا ۲ روز به فعالیت‌های عادی خود می‌پردازند. در این روش هیچ‌گونه بافت یا استخوانی برداشته نمی‌شود، بلکه بخشی از استخوان به سمت دیگر هل داده می‌شود تا دهانه سینوس باز شود.

‌آیا بوی بد دهان ناشی از سینوزیت است؟
بوی بد دهان (هالیبروزیس) می‌تواند علت‌های زیادی داشته باشد که تمامی آنها به حفره‌های دهان بازمی‌گردد. خرابی دندان، لثه، حضور میکروب‌ها روی مخاط زبان یا حضور میکروب‌ها روی سینوس‌ها، حتی ناراحتی معده، مری و ریفلکس یعنی برگشت اسید معده همگی می‌توانند از علل بوی بد دهان باشند. بنابراین سینوزیت چرکی علت شایع بوی بد دهان نیست، ولی می‌تواند یکی از دلایل آن باشد. فردی که به سینوزیت چرکی مبتلا می‌شود به علت اینکه به طور دایم پشت حلق ترشحات چرکی دارد، باعث بروز بوی بد دهان می‌شود ولی این مساله به معنای آن نیست که فردی که مرتب دچار بوی بد دهان می‌شود، مبتلا به سینوزیت است. اگر فرد دچار علایم سینوزیت مانند خلط چرکی پشت حلق، گرفتگی و ترشحات بینی و سرفه‌های شبانه شود بوی بد دهانش می‌تواند به این علت ایجاد شده باشدکه با درمان سینوزیت این مشکل برطرف می‌شود.

‌کشیدن سیگار چه تاثیری روی وضعیت سینوزیت دارد؟
همان‌طور که گفتیم، با تحریک مخاط بینی و سینوس، پلیپ‌های بینی و التهاب مخاط ایجاد می‌شود که این التهاب‌ها به طور ثانویه موجب می‌شود تا ترشحات سینوس به راحتی تخلیه نشود و حفره‌ها پر از ترشحات چرکی و در نتیجه سینوزیت چرکی شود. موادشیمیایی، آلودگی هوا و آلرژن‌ها این موضوع را تشدید می‌کنند که به طور قطع سیگار در رأس این مواد قرار دارد یعنی یکی از علت‌های اصلی که باعث التهاب و تحریک مخاط بینی و سینوس می‌شود کشیدن سیگار است. سیگار می‌تواند به صورت مستقیم و غیرمستقیم منجر به سینوزیت چرکی مکرر شود مثلا در افرادی که سیگاری هستند این مورد در فصل زمستان به وضوح دیده می‌شود که هرچند با هر بار درمان آنتی‌بیوتیک کمی بهبود پیدا می‌کند ولی با ادامه دادن به سیگار کشیدن قطعا سینوزیت دوباره عود می‌کند.

چرا آلرژی با سینوزیت اشتباه گرفته می‌شود؟
با توجه به اینکه برخی از علایم آلرژی مانند ترشحات دایمی و گرفتگی بینی به علایم سینوزیت شباهت دارد ممکن است در برخی موارد با آن اشتباه گرفته شود و در ضمن نکته مهم‌تر این است که در بسیاری مواقع آلرژی و سینوزیت به طور همزمان ایجاد می‌شوند یعنی فردی که مستعد آلرژی است مستعد ابتلا به سینوزیت نیز است. معمولا روش‌هایی برای تشخیص سینوزیت با آلرژی وجود دارد برای مثال فردی که با علایم سینوزیت به پزشک مراجعه می‌کند سریعا شروع درمان انجام نمی‌شود، معمولا عکس رادیوگرافی ساده سینوس و در صورت لزوم، سی‌تی‌اسکن سینوس برای فرد بیمار صورت می‌گیرد، در آن صورت تشخیص سینوزیت چرکی بسیار راحت انجام می‌شود چون به سادگی می‌توان حفره‌های بینی را مشاهده کرد که پر از چرک و عفونت هستند در این صورت این بیماری دیگر با آلرژی اشتباه گرفته نمی‌شود.

چه غذاهایی برای رفع سینوزیت مفید است؟

گام نخست مصرف غذاهایی است که سیستم ایمنی را تقویت کند. اگر مشکل سینوزیت ناشی از واکنش آلرژیک به غذای خاص است آن غذا باید از رژیم غذایی حذف گردد. این امر با همکاری متخصص آلرژیک و متخصص رژیم درمانی انجام می‌گیرد.

 

روی

غذاهای دریایی، گوشت قرمز، نان سبوس دار مثل نان سنگک، انواع مغزها مثل گردو، فندق، بادام و پسته انواع دانه های روغنی مثل آفتابگردان و کنجد منابع خوب روی هستند.

 

ویتامین C

توت فرنگی، توت سیاه، پرتقال، نخودفرنگی، فلفل دلمه ای، سیب زمینی، جعفری، شوید و به طور کلی سبزیجات برگ تیره، دارای مقادیر خوب ویتامین C هستند این ویتامین به سلول‌های دفاعی بدن برای رسیدن و بلوغ کمک می‌کند و فعالیت آنتی بادی را بهبود می‌بخشد.

 

بتاکاروتن

هویج، اسفناج، انواع کلم مثل کلم بروکلی و سایر منابع گیاهی به ویژه انواع گیاهان رنگ سبز و زرد دارای بتاکاروتن هستند، فقدان بتاکاروتن در رژیم غذایی فرد را مستعد به کمبود ویتامین A می‌کند و سبب تغییر شکل در سلول‌های مجاری تنفسی می‌شود و احتمال عفونت را بالا می‌برد.

 

ویتامین A

ویتامین A از پیش ساخته شده در لبنیات، زرده تخم مرغ، کره و برخی ماهی‌های چرب یافت می‌شود.

 

اسیدهای چرب امگا ۳

منابع غذایی اسیدهای چرب امگا ۳ مثل ماهی کیلکا، قباد، شیر، حلوا و اوزون برون در رفع التهاب ناشی از سینوزیت نقش دارند.

 

تأثیر مرکبات بر سینوزیت

به افرادی که به سینوزیت مزمن مبتلا هستند توصیه می‌شود که مایعات و مرکبات حاوی ویتامین C، میوه و سبزیجاتبیشتری برای مقابله با عفونت‌های دستگاه تنفسی مصرف کنند.

 

سینوزیت به سه گروه حاد، تحت حاد و مزمن تقسیم می‌شود، افراد مبتلا به سینوزیت حاد باید از خوردن مواد غذایی تند و حاوی ادویه بپرهیزند. عفونت‌های دستگاه تنفسی فوقانی سبب بروز سینوزیت در افراد می‌شود که سرماخوردگی و آنفلوآنزا آن را تشدید می‌کند.

 

چنانچه عفونت‌های ویروسی به طول بیانجامد به عفونت باکتریایی تبدیل می‌شود و ممکن است فرد را دچار سینوزیت حاد یا مزمن کند.

 

افراد مبتلا به سینوزیت حاد با درمان طبی ۱۰ تا ۱۴ درصد بهبود می‌یابند و دوره درمان سینوزیت مزمن طولانی‌تر است.

این بیماری در افراد دارای آلرژی‌های فصلی بروز می‌کند. مواد تحریک آمیز از جمله آلاینده های هوا، وایتکس، جوهر نمک، دود سیگار، عطر، مواد غذایی تند و ادویه دار سبب تشدید این بیماری می‌شود.

 

 

استفاده از اسپری فلفل تند در التهاب سینوس‌ها

اسپری فلفل به طور متوسط در عرض یک دقیقه و بسیار سریع، تأثیرگذاری خود را روی سینوزیت نشان می‌دهد.

محققان آمریکایی دریافتند یک اسپری بینی که حاوی مقداری فلفل تند (Capsicum annum) باشد، می‌تواند التهاب سینوس و یا همان سینوزیت را از بین ببرد.

 

بر اساس گزارش یونایتد پرس، محققان با مطالعه تأثیر اسپری بینی حاوی فلفل تند روی افراد دریافتند این اسپری می‌تواند روی التهاب حلق و بینی (رینیتیت) غیر آلرژیک تأثیرگذار باشد. رینیتیت غیرآلرژیک نوعی مشکل تنفسی است که توسط آلرژی و حساسیت ایجاد نمی‌شود و فقط عوامل محیطی چون آب ‌و هوا، عطر و مواد شیمیایی خانگی مسبب ایجاد آن هستند.

 

 

کاهش دردهای سینوزیتی با چند دستور خانگی

 

شیر و محصولات لبنی

هنگام ابتلا به سینوزیت نباید لبنیات مصرف کرد زیرا شیر و سایر محصولات لبنی تولید مخاط و غلظت آن را افزایش می‌دهند. به همین دلیل مجراهای باریک سینوس بسته شده و محیط ایده‌آلی برای تکثیر باکتری‌ها فراهم می‌شود.

 

غذاهای تند

غذاهای تند از عوامل محرک در ابتلا به سینوزیت هستند. اگرچه مکانیزم دقیق این تأثیر مشخص نیست اما گفته می‌شود بازگشت اسید معده باعث التهاب در ناحیه گلو و بینی شده و این التهاب علت اصلی تورم و گرفتگی مجاری و ابتلا به سینوزیت است.

 

غذا خوردن قبل از خواب

خوردن غذا در فاصله زمانی کمتر از یک ساعت قبل از خواب باعث می‌شود تا پس از خوابیدن اسید معده به سمت گلو و مجاری بینی بالا بیاید. این ترکیب اسیدی نیز باعث ایجاد التهاب در ناحیه سینوس‌ها خواهد شد.

 

هنگام ابتلا به سینوزیت نباید لبنیات مصرف کرد زیرا شیر و سایر محصولات لبنی تولید مخاط و غلظت آن را افزایش می‌دهند. به همین دلیل مجراهای باریک سینوس بسته شده و محیط ایده‌آلی برای تکثیر باکتری‌ها فراهم می‌شود

 

چای و نوشیدنی‌های داغ

نوشیدن مایعات داغ به تسهیل جریان مخاط کمک می‌کند و سبب رفع احتقان و فشار در سینوس‌ها می‌شود. نوشیدن چای داغ در این روند مؤثر است. زیرا بخور و مصرف مایعات گرم به جدا شدن مخاط کمک می‌کند. اما باید توجه داشت که از مصرف نوشیدنی‌های حاوی کافئین و افزودنی‌هایی که باعث سوزش معده می‌شوند، خودداری کرد.

 

نوشیدنی‌های حاوی کافئین

نوشیدنی‌های حاوی کافئین باعث کم آب شدن مجاری بینی می‌شوند. از آنجایی که این نوشیدنی‌ها اسیدی بوده و باعث سوزش معده می‌شوند، باعث تحریک و واکنش بدن شده و از این رو نباید آن‌ها را مورد استفاده قرار داد.

 

آب

برای کمک به رقیق شدن ترشحات، مصرف مایعات را افزایش دهید. مصرف آب به مقدار زیاد از جمله توصیه‌هایی است که باید مورد توجه خاص قرار بگیرد. زیرا نوشیدن آب جدا شدن مخاط را آسان می‌کند. اگرچه مصرف آب میوه مفید است اما باید از مصرف آب میوه‌های شیرین خودداری کرد زیرا شکر و افزودنی‌ها باعث ضخیم شدن مخاط می‌شود.

 

 

کلمات جستجو شده

• سینوزیت
• سینوزیت مزمن
• علام عفونت سینوس
• تحقیق ئدرباره ارایشگری
• علام سینوزیت
• سینوزیت ناشی از عفونت قارچی دهان
• سینوزیت شب پره ای
• سینوزیت سنگینی پلک
• سینوزیت الرژیک
• درمان سینوزیت با رشه کاسنی